وحشت تاریخیِ این کلمات | تحلیل داستان «برادرم جادوگر بود»، اکبر سردوزآمی
چشماندازی از متن: سردوزآمی، با روایت کردن و با شیوهی روایت کردنش، وحشت و غربتِ تاریخی کلمهها را میکُشد. چنین ادبیاتی، نه ماما میطلبد، نه پرستار. این ادبیاتِ زنده و پرخون و پرجنون، باید در تمامیتِ خود خوانده و زیسته شود. این متن را فقط برای این نوشتم که کمی از حسِ بارها و […]
چرا ادبیات؟
ادبیات پدیدهایست که در زندگانی ما به حاشیه رانده شده است؛ چیزیست، اغلب، تنها برای فراغت یا بطالت. حالا که دنیا جولانگاهِ انواع رسانههای تصویری شده است، ادبیات حتا برای سرگرمی هم طرفدارانِ کمتری دارد. پس چرا ادبیات هنوز مهم و حتا ضروریست؟ مدام از خودم میپرسم که چرا چنین در تبوتاب ادبیاتم؟ پیوسته مخ […]
مسئولیت نویسنده | تحلیل داستان «چرا دریا طوفانی شده بود»، صادق چوبک
شاید جسارتِ روایت بزرگترین مسئولیت نویسنده باشد: سنگبنای اثر هنری، که اگر نباشد، کل اثر لق میشود. چوبک داستان اسارتِ آدمها را روایت میکند، اما هیچ منفعل نیست. شاید شخصیتهای داستانهایش از اسارت رها نشوند و شاید او هیچ راهحلی برای رهایی ارائه ندهد؛ اما او با آزادیِ تمام، روایت میکند و همین، ایستادگی […]
خشت و آفتاب | سفرنامهی یزد
چشماندازی از متن: در اقلیمی متفاوت، با معماری متفاوت. سفر فقط به دیدنِ تمام جاهای دیدنی شهر نیست، به تجربه کردن حسی متفاوت است. در جایی با حالوهوایی متفاوت از جاهایی که تا حالا در آن بودهای، میتوانی ببینی که بدنت در جغرافیایی دیگر، چه رفتاری دارد؟ ذهنت چهطور کار میکند؟ با مردم چهطور ارتباط […]
چهطور از شهر زشتمان پیشی بگیریم؟ | روایتی از پرسه در تهران و رمانی در کپنهاگ
تهران شهر زیبایی نیست، مگر اینکه از خیلی دور نگاهش کنی، یا از خیلی نزدیک. در خیابانهای این شهر که راه میروی، بیشتر خانههای بیهویت و بیروح به چشم میآیند. پایین و بالای شهر هم فرقی ندارد: یا بامهای توسریخوردهی فرتوت میبینی، یا ساختمانهای رعنای جوان که کتوشلوار «خارجی» پوشیدهاند تا «مدرن» و «باکلاس» […]
دربارهی طبیعتگردی | از جان طبیعت چه میخواهیم؟
چشماندازی از متن: یکی مثل امرسن، در طبیعت به خدا میرسد. دیگری مثل ثورو، به شگفتیِ ماده و تن خودش میرسد. دیگرَکی، مثل کریستوفر مککندلس، در کورهراهی در آلاسکا، به آزادی میرسد. مککندلس کسی بود که زندگی مدرن را رها کرد، بی هیچ آمادگی به طبیعتِ آلاسکا زد و پس از صد روز، از […]
چکلیستِ سفر | کفش و کشف
چهطور بهتر آمادهی سفر شویم؟ هدف چکلیست سفر این است که چیزی را از قلم نیندازیم. بیشتر چکلیستها کمک میکنند که سفرِ راحتتری داشته باشیم. اما میتوانیم چیزهایی را یادآور شویم تا افزون بر سفر بیدردسر، سفر بهتر و مؤثرتری نیز داشته باشیم. در این جستار، دو چکلیست هوا شده است: ۱.چیزهایی که باید […]
کشفِ جهان و بازکشفِ حمام | سفر چیست و چی سفر است؟
میشل دو مونتنی، فیلسوف فرانسوی، میگوید با سفر، فواید حمام را میآموزیم، پس از برگشت به خانه محبت زناشویی آتشینتری را تجربه میکنیم و با چیزهای تازه و ناشناخته مواجه میشویم. نمیدانم سفر محبت زناشویی را بیشتر میکند یا نه، اما میدانم مسافرت همیشه علاقهام به مستراحِ خانه را چندچندان کرده است. باری، با […]
دربارهی من
روزی دور روزی نزدیک روزی با همهی رودهای سرخ سرگردان وجودم به دریایی راه خواهم برد. -بهمن فرسی اینجا آتشی روشن کردهام. بیا تا چای دم میکشد، یک چیکه قصه بگوییم. داستانهای بسیاری دربارهی آتش گفتهاند. در مورد پیدایش و مهارَش گمانها بافتهاند، از اینکه آدمی سنگی را برای تیز کردن بر […]